EufrasiusBasiliek
In de lange geschiedenis van de stad Poreč zal een relatief korte periode voor altijd zijn lot veranderen. Een kleine provinciestad op de rand van het stervende Romeinse Rijk zal in de 6de eeuw een wonderbaarlijke transformatie ervaren.
Er werden pogingen gedaan om het versnipperde Keizerrijk, keizer Justinianus creëert voor korte tijd de illusie van de voormalige eenheid, niet alleen territoriaal maar ook politiek gezien. Het was zijn bedoeling om de glans van de antieke kunst terug te brengen. In de volle bloei van Justinianus Reconquista wordt door de bisschop van Poreč Eufrasius op de plaats van de oudere stadsbasiliek verrijst zijn kathedraal en integreert zich in een reeks van een aantal bijbehorende bouwwerken die tezamen één van de grootste complexen in die tijd vormen. Hier, langs de noordelijke rand van het schiereiland waarop een paar eeuwen geleden een model van een Romeinse stad Parentium gebouwd werd, smaakvol, glansrijk en de stilistische rijkdom van het Oosten zal groeien in de nieuwe eenheid die een echte mijlpaal van die tijd zal worden.
De smaak van de bisschop Eufrasius, aangewoed door de luxe van het Oosten, kon zich niet tevreden stellen met de toestand van de provinciale lethargie die Poreč kenmerkte, Istrië en het grootste deel van het ontbonden Romeinse Rijk. Door het aangaan van grote bouwplannen, zal hij zijn ambitieuze ideeën slechts gedeeltelijk gelijkstellen met de erfelijke antieke basis en voor een groot deel het invoeren van bouw en algemene artistieke vernieuwingen die in het Westen nog niet bekend waren. Deze innovaties hebben betrekking op de indeling van de ruimten in de basiliek, met name het oostelijk deel en het iconografische programma dat door de bisschop, met hulp van topmeesters, die hij meebracht, wordt weergegeven in de moza?eken die de muren binnenin bedekken.
Groots heeft de bisschop van Poreč de kerk volledig aan zichzelf gewijd: hij heeft hier zijn initialen op vele belangrijke geplaatst en in moza?eken van de abside plaatste hij zich in een ruimte speciaal ontworpen voor heiligen en martelaren, alsmede de Maagd en Christus, waaruit blijkt op welke eenduidige wijze hij zichzelf zag. Deze eerder autoritaire, dan narcistische geste verbergt in zich vele informatie, waaronder die met betrekking tot de verhouding van de bisschop tegenover de paus, die hij vervloekte en afvallig verklaarde. Inderdaad, de tijd Eufrasius die vandaag de dag nog nog zo duidelijk en leesbaar straalt vanuit de basiliek en het complex waar het bijhoort, het onderscheidde Poreč als de kleine Istrische stad die zich van onpersoonlijk en gewoon sierlijkheid veranderde in iets aparts.
Aangekomen in het midden van de 6de eeuw vindt Eufrasius Poreč als een stad met lang verleden. Hij komt in alle functies over als een typische provinciestad, van een laat antiek stad aangetast door de tegenslagen van de tijd, dit betekende letterlijk dat hordes barbaren een rijke traditie hadden vernield. Echter, zal door het element van ruimte Poreč, Istrië en andere randgebieden van het Rijk minder invloed ondervinden van de barbaarse invasie. Rome is hier stervende met wat vertraging in de tijd.
Bij de overname van het bisdom in Poreč, komt Eufrasius aan het hoofd van een goed georganiseerde christelijke gemeenschap die in haar lange traditie van de kerk een aantal heiligen, martelaren heeft gegeven waaronder de St. Eleuterije en in het bijzonder belangrijk sv. Mauro (Maurus), de bisschop die ten tijde van een grote vervolging in Poreč waarbij hij met alle geestelijken en vele leken werden vervolgd. Echter, de periode van de laatste vervolging van christenen aan het begin van 4de eeuw tot midden 6de eeuw, toen de bisschop van Porec Eufrasius zijn volle bloeitijd beleefde, vond de verdere versterking van de kerkelijke macht plaats. De status van de kerk wordt het best ge?llustreerd door de vele religieuze gebouwen die overal in Istrië uit de grond schieten, bijzondere belangrijkheid is de basiliek van Poreč. De tweede helft van 5de eeuw is gevuld met barbaarse invallen naar Rome zelf en de belangrijkste strategische punten van het Rijk. Alarih, de Hunnen met Attila, Odoakar die in 476 koning wordt van Italië en die in 493 door Teodorih wordt vervangen, waardoor Istrië, in zekere zin aan de zijde wordt gehouden van de externe gewelddadige transformaties. Aan het eind van 5de eeuw, maakt Istrië deel uit van het Oost-gotische land van Teodorih en met Justinianus in 539 behoort zij tot het oostelijk deel van het Romeinse Rijk, ten tijde van het Byzantium.
<
